آخرین تحولات
پژوهش جدید نشان میدهد گشاد شدن مردمک چشم در لحظات غافلگیری، فراتر از یک واکنش ساده به نور عمل میکند و نشاندهنده فرآیندی است که مغز را برای یادگیری و سازگاری با شرایط جدید آماده میسازد. دانشمندان دریافتند که این تغییر اندازه در لحظات شگفتی، سیگنالی است که مغز در جریان آن خود را برای دریافت اطلاعات جدید تنظیم میکند.
جزئیات گزارشها
تغییر اندازه مردمک تنها به تغییرات نوری محدود نمیشود؛ این واکنش در لحظات غافلگیری، تلاش ذهنی، هیجان، فعالیت بدنی و حتی هنگام یادآوری خاطرات نیز رخ میدهد. پژوهشگران معتقدند پس از یک اتفاق غیرمنتظره، مغز وارد حالتی شبیه «بازتنظیم» میشود و گشاد شدن مردمک یکی از نشانههای قابل مشاهده این تغییر است.
یکی از ساختارهای کلیدی در این فرآیند، بخش کوچکی در ساقه مغز به نام «لوکوس سرولئوس» است که منبع اصلی تولید نوراپینفرین محسوب میشود. این ماده شیمیایی در پاسخهای مرتبط با هوشیاری، تمرکز و واکنشهای فوری نقش دارد. مطالعات پیشین نشان داده بود که فعالیت این بخش پس از رویدادهای غافلگیرکننده افزایش مییابد و با تغییر اندازه مردمک و الگوهای امواج مغزی ارتباط دارد، اما فایده دقیق آن نامشخص بود.
مت نصار، پژوهشگر علوم اعصاب و علوم شناختی و روانشناسی در دانشگاه براون، بیان میکند که گشاد شدن مردمک نشانهای از افزایش سطح برانگیختگی مغز است. یافتههای جدید حاکی از آن است که این تغییرات سریع به مغز کمک میکنند تا با شرایط متغیر محیط سازگار شود. این نتایج بر اساس بررسی ۶۳ فرد بزرگسال سالم در آزمایشهای کنترلشده به دست آمده است.